DÃœNYADAKÄ° EN UZUN DAÄžIN ADI NEDÄ°R?

Mauna Kea. Burası adasındaki en yüksek noktadır. Faal durumda olmayan bu volkanın deniz seviyesinden yük­sekliÄŸi 4206 metredir; ama deniz yatağından zirvesine kadar olan yüksekliÄŸi 10,200 metredir; yani ’ndan, 1352 metre daha uzundur. Åžimdi daÄŸları inceleyelim.


DaÄŸlar sözkonusu olduÄŸunda, mevcut uygulamaya göre, “en yüksek” deyince deniz seviyesinden zirveye kadar olan öl­çü, “en uzun” deyince de dağın dibinden tepesine kadar olan ölçü anlaşılır. Böylece 8848 metrelik Everest Dağı dünyadaki en yüksek daÄŸ iken, en uzun daÄŸ deÄŸildir.

DaÄŸları ölçmek göründüğünden daha güçtür. Dağın tepesi­nin nerede olduÄŸunu görmek yeterince kolaydır, ama bir dağın “dibi” tam olarak nerededir?

ÖrneÄŸin bazıları Tanzanya’daki ’nın {5895 m.) Everest’ten daha uzun olduÄŸunu ileri sürer; çünkü Klimanjaro, doÄŸrudan Afrika ovasından yükselirken, Everest Himalayaların devasa tabanının {dünyanın sonraki en yüksek on üç dağı bu tabanı paylaşır) üstünü kaplayan birçok doruk­tan yalnızca biridir,

Bazdan ise en mantıklı ölçünün, bir dağın doruğunun dün­yanın merkezine olan uzaklığı olması gerektiğini iddia ediyor.

Dünya tam bir küre olmaktan ziyade yassı bir ÅŸekle sahip olduÄŸu için, Ekvator’dan yerin merkezine olan Uzaklık kutup­lardan yerin merkezine olan uzaklıktan yaklaşık 21 km daha fazladır.

Bu durum, Ekvator’a çok yakın olan daÄŸların (Andlar’daki gibi) naran için iyi haberdir, ama bu aynı za­manda Ekvator’daki kumsalların bile Himalayalar’dan “daha yüksek” olduÄŸunu kabul etmek anlamına gelir.

Devasa boyutuna raÄŸmen Himalayalar ÅŸaşırtıcı derecede gençtir. Bu daÄŸlar oluÅŸtuÄŸunda, dinozorların yok oluÅŸunun üzerinden 25 milyon yıl geçmiÅŸti. Everest Nepal’de Chomolungma (“Evrenin Anası*”,”Dünyanın Ana Tanrıçası” diye de çevrilir:ç ) olarak bilinir. Tibet’teki adı Sagarmatha’dır (“Gökyüzünün Alnı”). SaÄŸlıklı herhangi bir genç gibi halen büyümektedir -yılda 4 mm gibi çok parlak olmayan bir hızla.