DÜNYADAKİ EN UZUN DAĞIN ADI NEDİR?

Mauna Kea. Burası adasındaki en yüksek noktadır. Faal durumda olmayan bu volkanın deniz seviyesinden yük­sekliği 4206 metredir; ama deniz yatağından zirvesine kadar olan yüksekliği 10,200 metredir; yani ’ndan, 1352 metre daha uzundur. Şimdi dağları inceleyelim.

Dağlar sözkonusu olduğunda, mevcut uygulamaya göre, “en yüksek” deyince deniz seviyesinden zirveye kadar olan öl­çü, “en uzun” deyince de dağın dibinden tepesine kadar olan ölçü anlaşılır. Böylece 8848 metrelik Everest Dağı dünyadaki en yüksek dağ iken, en uzun dağ değildir.

Dağları ölçmek göründüğünden daha güçtür. Dağın tepesi­nin nerede olduğunu görmek yeterince kolaydır, ama bir dağın “dibi” tam olarak nerededir?

Örneğin bazıları Tanzanya’daki ’nın {5895 m.) Everest’ten daha uzun olduğunu ileri sürer; çünkü Klimanjaro, doğrudan Afrika ovasından yükselirken, Everest Himalayaların devasa tabanının {dünyanın sonraki en yüksek on üç dağı bu tabanı paylaşır) üstünü kaplayan birçok doruk­tan yalnızca biridir,

Bazdan ise en mantıklı ölçünün, bir dağın doruğunun dün­yanın merkezine olan uzaklığı olması gerektiğini iddia ediyor.

Dünya tam bir küre olmaktan ziyade yassı bir şekle sahip olduğu için, Ekvator’dan yerin merkezine olan Uzaklık kutup­lardan yerin merkezine olan uzaklıktan yaklaşık 21 km daha fazladır.

Bu durum, Ekvator’a çok yakın olan dağların (Andlar’daki gibi) naran için iyi haberdir, ama bu aynı za­manda Ekvator’daki kumsalların bile Himalayalar’dan “daha yüksek” olduğunu kabul etmek anlamına gelir.

Devasa boyutuna rağmen Himalayalar şaşırtıcı derecede gençtir. Bu dağlar oluştuğunda, dinozorların yok oluşunun üzerinden 25 milyon yıl geçmişti. Everest Nepal’de Chomolungma (“Evrenin Anası*”,”Dünyanın Ana Tanrıçası” diye de çevrilir:ç ) olarak bilinir. Tibet’teki adı Sagarmatha’dır (“Gökyüzünün Alnı”). Sağlıklı herhangi bir genç gibi halen büyümektedir -yılda 4 mm gibi çok parlak olmayan bir hızla.